Υπογλυκαιμία
Η υπογλυκαιμία συμβαίνει όταν το σάκχαρο του αίματος πέφτει σε επίπεδα κάτω από 36-90 mg/dl ή 2 - 5 mmol/l. Στο κομμάτι αυτό μπορείτε να διαβάσετε για τα συμπτώματα της υπογλυκαιμίας και τις προφυλάξεις που πρέπει να παίρνετε για να την αποφύγετε.
Τι είναι η υπογλυκαιμία;
Υπογλυκαιμία κατά λέξη σημαίνει χαμηλό σάκχαρο αίματος. Σε ένα άτομο που παίρνει αντιδιαβητική αγωγή, το σάκχαρο θεωρείται χαμηλό όταν είναι κάτω από 3.5 mmol/l (60 mg/dl). Παρόλο που ο τύπου 2 διαβήτης συνδέεται κανονικά με υψηλό σάκχαρο στο αίμα, μερικά αντιδιαβητικά φάρμακα, δρουν αυξάνοντας την ποσότητα της ινσουλίνης που παράγετε.
Η επιπλέον ινσουλίνη απομακρύνει το σάκχαρο από το αίμα βοηθώντας το να μπει στα κύτταρα του οργανισμού. Μπορεί να νοιώσετε μια ποικιλία δυσάρεστων συμπτωμάτων που περιγράφονται παρακάτω. Ο γιατρός σας θα σας πει αν η αντιδιαβητική θεραπεία σας, σας βάζει σε κίνδυνο για την εμφάνιση υπογλυκαιμιών, και αν ναι με ποια μέτρα θα την αποφύγετε. Μερικά αντιδιαβητικά φάρμακα είναι λιγότερο πιθανό να προκαλέσουν υπογλυκαιμία σε σχέση με κάποια άλλα.
Η εμπειρία της υπογλυκαιμίας
Αν νοιώσετε υπογλυκαιμία, πιθανόν θα έχετε κάποιο από τα ακόλουθα συμπτώματα: αίσθημα αδυναμίας, υπνηλία, σύγχυση, ιδρώτα, ρίγος, πείνα, αναστάτωση, ευερεθιστότητα και ζαλάδα. Μπορεί να χάσετε την αυτοσυγκέντρωσή σας, να νοιώσετε ένα ψυχρό συναίσθημα και να χλομιάσετε. Σε πολύ σοβαρές περιπτώσεις, το άτομο μπορεί να χάσει τις αισθήσεις του και να πέσει σε κώμα. Μπορεί να μη νοιώσετε όλα αυτά τα συμπτώματα μαζί, καθώς η υπογλυκαιμία γίνεται διαφορετικά αισθητή σε διαφορετικούς ανθρώπους. Είναι σημαντικό να μάθετε να αναγνωρίζετε τα προειδοποιητικά συμπτώματα της υπογλυκαιμίας και να καταλάβετε πώς θα παίρνετε άμεσα τα απαραίτητα μέτρα.
Η εμπειρία μπορεί να αλλάξει
Μια σημαντική πλευρά της υπογλυκαιμίας που πρέπει να έχετε υπόψη σας, είναι πως αν έχετε συχνά υπογλυκαιμικά επεισόδια μπορεί να γίνετε στο μέλλον λιγότερο ευαίσθητος στα συμπτώματα της υπογλυκαιμίας. Γιατί συμβαίνει αυτό δεν είναι πλήρως κατανοητό, αλλά το φαινόμενο αυτό μπορεί να βάλει εσάς ή κάποιους άλλους σε κίνδυνο.
Αν νοιώθετε ότι έχετε χαμηλό σάκχαρο
Αν νοιώσετε ότι έχετε χαμηλό σάκχαρο αίματος, θα πρέπει αμέσως να πιείτε ή να φάτε κάτι που περιέχει ζάχαρη. Ο γιατρός σας μπορεί να σας έχει συστήσει να πάρετε 10 έως 20 γραμμάρια ζάχαρης «ταχείας δράσης». Αυτά μπορεί να είναι 4-6 κύβοι ζάχαρης ή βρασμένα γλυκά ή 200 ml χυμού πορτοκαλιού. Αν το επόμενο γεύμα σας απέχει πάνω από μια ώρα, θα πρέπει να φάτε ένα σάντουιτς ή ένα μπισκότο. Αν δεν αισθανθείτε καλύτερα σε 15-30 λεπτά μετρείστε το σάκχαρό σας. Αν είναι ακόμη χαμηλό πάρτε περισσότερη ζάχαρη «ταχείας δράσης» μπορεί όμως το σάκχαρό σας να πέσει τόσο χαμηλά που να μην μπορείτε να βοηθήσετε τον εαυτό σας.
Εκπαιδεύστε τους φίλους σας
Το σάκχαρο στο αίμα σας μπορεί να πέσει τόσο χαμηλά που να βρίσκεστε σε σύγχυση χωρίς να μπορείτε να βοηθήσετε τον εαυτό σας. Γι’ αυτό είναι πολύ σημαντικό να εκπαιδεύσετε τους φίλους σας για το πώς μπορούν να σας βοηθήσουν. Να λοιπόν τι να τους πείτε! Θα πρέπει να σας κάνουν να φάτε κύβους ζάχαρης, να πιείτε λίγο χυμό ή να πάρετε κάποια άλλη μορφή ζάχαρης «ταχείας δράσης». Αν το σάκχαρό σας πέσει τόσο χαμηλά ώστε να λιποθυμήσετε, οι φίλοι σας πρέπει να σας κάνουν μια ένεση γλυκαγόνης και/ή να φωνάξουν αμέσως ασθενοφόρο. Όταν συνέλθετε θα χρειαστείτε χυμό και ένα σάντουιτς.
Σε ποιες περιπτώσεις αποτελεί κίνδυνο η υπογλυκαιμία;
Η υπογλυκαιμία αποτελεί κίνδυνο για τα άτομα με διαβήτη τύπου 2 αν χρησιμοποιούν συγκεκριμένα αντιδιαβητικά φάρμακα ή κάνουν ενέσεις ινσουλίνης. Ακόμη και τότε όμως, η υπογλυκαιμία μπορεί να αποφευχθεί ακολουθώντας ένα πλάνο γευμάτων που είναι στα μέτρα της θεραπείας. Πρόσφατα, έχουν αναπτυχθεί φάρμακα που σας επιτρέπουν να αναπροσαρμόσετε τη θεραπεία σας στον τρόπο ζωής σας και στις συνήθειες του φαγητού που έχετε και όχι το αντίθετο. Μπορούν να σας δώσουν εξαιρετικό γλυκαιμικό έλεγχο ενώ σας παρέχουν αυξημένη ευελιξία στον τρόπο ζωής. Αυτά τα νεότερα φάρμακα, όπως η ρεπαγλινίδη, είναι βραχείας δράσης και δρουν κατά τη διάρκεια και αμέσως μετά το γεύμα. Έχουν λιγότερες πιθανότητες να προκαλέσουν υπογλυκαιμία διότι στην περίοδο ανάμεσα στα γεύματα το φάρμακο δεν είναι πλέον ενεργό.
Ωστόσο με μερικές θεραπείες μπορεί να αρχίσετε να αισθάνεστε συμπτώματα υπογλυκαιμίας αν παραλείψετε ή αναβάλλετε ένα γεύμα ή αν δεν φάτε αρκετά. Η επιπλέον άσκηση ή η επιπλέον λήψη αντιδιαβητικής αγωγής σας βάζουν επίσης σε κίνδυνο καθώς και η κατανάλωση μεγάλης ποσότητας αλκοόλ. Επίσης κάποια φάρμακα που παίρνετε για άλλες καταστάσεις εκτός του διαβήτη, μπορούν να αλληλεπιδράσουν με την αντιδιαβητική αγωγή σας, αυξάνοντας τον κίνδυνο της υπογλυκαιμίας. Πείτε στο γιατρό ή το φαρμακοποιό σας για την αντιδιαβητική αγωγή σας, όταν χρειάζεται να πάρετε νέα φάρμακα για κάποια άλλα προβλήματα.
Βαδίζοντας σε τεντωμένο σκοινί
Λίγα άτομα με διαβήτη καταφέρνουν να αποφύγουν πλήρως τα επεισόδια υπογλυκαιμίας. Η υπογλυκαιμία είναι κατά κάποιον τρόπο αποτέλεσμα της προσπάθειας να κρατηθούν τα σάκχαρα κοντά στο φυσιολογικό. Οι περισσότεροι από όσους προσπαθούν να πετύχουν καλό γλυκαιμικό έλεγχο, βιώνουν συχνές υπογλυκαιμίες από ότι εκείνοι που είναι λιγότερο κινητοποιημένοι.
Αντιμετώπιση της υπογλυκαιμίας
Εδώ θα βρείτε μερικές γενικές οδηγίες για την αντιμετώπιση της υπογλυκαιμίας. Πάντα να θυμάστε να έχετε μαζί σας κύβους ζάχαρης, καραμέλες ή ποτά που περιέχουν ζάχαρη ταχείας απορρόφησης. Κρατάτε μαζί σας πάντα την ταυτότητα του διαβητικού. Πείτε στους γύρω σας πώς μπορούν να σας βοηθήσουν όταν το σάκχαρό σας είναι χαμηλό. Μετράτε συχνά το σάκχαρό σας, ιδιαίτερα αν υποπτεύεστε υπογλυκαιμία, και προσαρμόστε ανάλογα τη δόση της ινσουλίνης σας, την άσκηση και τη δίαιτα.
Είναι η υπογλυκαιμία επικίνδυνη;
Αν αναγνωρίζετε τα συμπτώματα της υπογλυκαιμίας, μπορείτε συνήθως να αντιμετωπίσετε εύκολα την κατάσταση παίρνοντας ζάχαρη. Παρόλο που είναι εξαιρετικά σπάνιο σε άτομα με τύπου 2 διαβήτη που δεν κάνουν ενέσεις ινσουλίνης είναι και εκεί πιθανό η υπογλυκαιμία να οδηγήσει σε απώλεια αισθήσεων και εισαγωγή στο νοσοκομείο. Γι’ αυτό μην αγνοείτε ύποπτα συμπτώματα ή σχόλια για τη συμπεριφορά σας που γίνονται από τους φίλους ή τους συγγενείς σας. Αν νομίζετε ότι το σάκχαρό σας είναι χαμηλό, δεν πρέπει να οδηγείτε αυτοκίνητο. Μην ρισκάρετε να λιποθυμήσετε στο τιμόνι και να χτυπήσετε κάποιον. Το να προσπαθείτε να αποφύγετε την υπογλυκαιμία είναι για το καλό όλων.