Η καρδιά σας
Όταν έχετε διαβήτη είναι σημαντικό να παρακολουθείτε και να ρυθμίζετε όλους τους παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο αρτηριακής νόσου, μια που τα νοσήματα της καρδιάς και του κυκλοφορικού συστήματος μπορεί να είναι πολύ σοβαρά.
Αρτηριακή Νόσος
Καθώς γερνάμε, αυξάνεται για όλους μας ο κίνδυνος εμφάνισης νοσημάτων που έχουν σχέση με τις αρτηρίες μας. Τα τοιχώματα των αρτηριών μπορεί να υποστούν πάχυνση από την εναπόθεση χοληστερόλης και να σκληρύνουν από το σχηματισμό ουλώδους ιστού. Η διαδικασία αυτή ονομάζεται αρτηριοσκλήρυνση. Η αρτηριοσκλήρυνση συνήθως εμφανίζεται σε εντοπισμένες περιοχές. Μπορεί να εμφανιστεί οπουδήποτε στο κυκλοφορικό σύστημα, αλλά συγκεκριμένες αρτηρίες είναι πιο ευάλωτες. Πρόκειται για σημαντικό πρόβλημα αφού περιορίζεται η ροή του αίματος μέσω του αγγείου και αυξάνεται ο κίνδυνος σχηματισμού θρόμβων στο αγγείο.
Παράγοντες κινδύνου
Τα άτομα με διαβήτη, διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο αρτηριοσκλήρυνσης αν δεν διατηρούν καλό γλυκαιμικό έλεγχο. Το κάπνισμα, η ψηλή αρτηριακή πίεση και η υψηλή χοληστερόλη αυξάνουν ακόμη περισσότερο τον κίνδυνο. Ατυχώς ο διαβήτης πολλές φορές εμφανίζεται μαζί με υψηλή αρτηριακή πίεση και υψηλή χοληστερόλη. Γι’ αυτό, όταν έχετε διαβήτη, είναι απαραίτητο να παρακολουθείτε και να ρυθμίζετε όλους τους παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο αρτηριακής νόσου, αφού τα νοσήματα της καρδιάς και του κυκλοφορικού συστήματος μπορεί να είναι πολύ σημαντικά.
Υψηλή αρτηριακή πίεση
Το αίμα σας πρέπει να βρίσκεται υπό πίεση για να μπορεί να ρέει μέσω των αγγείων, αλλά αν η πίεση είναι παθολογικά υψηλή αυτό αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης αρτηριακής νόσου. Έτσι, όσο ψηλότερη είναι η αρτηριακή πίεση, τόσο μεγαλύτερος ο κίνδυνος καρδιακής νόσου, περιφερικής αγγειακής νόσου και εγκεφαλικού επεισοδίου καθώς και νεφρικών βλαβών. Η αρτηριακή πίεση φυσιολογικά αυξάνει με την ηλικία. Δυστυχώς, άτομα με διαβήτη έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να έχουν αυξημένη αρτηριακή πίεση, δηλ. υπέρταση. Στα άτομα με διαβήτη τύπου 2 συνιστάται να κρατάνε την πίεσή τους κάτω από 140/ 85.
Πώς μπορώ να ξέρω ότι έχω υψηλή αρτηριακή πίεση;
Οι περισσότεροι άνθρωποι με υπέρταση δεν έχουν συμπτώματα. Ο μόνος τρόπος για να ξέρετε αν είναι ψηλή η πίεσή σας είναι να σας την μετράει ο γιατρός σας. Εφόσον η αρτηριακή πίεση διαφέρει από λεπτό σε λεπτό, πολλές μετρήσεις πρέπει να γίνουν σε διάστημα λίγων εβδομάδων για να διαπιστωθεί αν πραγματικά έχετε υπέρταση.
Αντιμετώπιση της ψηλής αρτηριακής πίεσης
Μπορεί να καταφέρετε να κρατήσετε την πίεσή σας χαμηλά μένοντας υγιής και χάνοντας βάρος, αν χρειάζεται. Το πολύ αλάτι και το αλκοόλ μπορούν ανεβάσουν την αρτηριακή πίεση, γι’ αυτό και ο περιορισμός τους είναι καλή ιδέα. Αν καπνίζετε, κόψτε το! Το κάπνισμα όχι μόνο αυξάνει την αρτηριακή πίεση, αλλά αυξάνει και άμεσα τον κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου. Πολλοί άνθρωποι με διαβήτη χρειάζεται να παίρνουν συστηματικά φάρμακα για να διατηρούν την πίεσή τους σε φυσιολογικά επίπεδα. Υπάρχουν φάρμακα πολλών ειδών για τη αρτηριακή πίεση και είναι γνωστά σαν αντιυπερτασικά. Αν κάποιο δεν σας ταιριάζει, συνήθως πάντα μπορεί να βρεθεί εναλλακτική λύση. Ο στόχος είναι να πετύχετε πίεση κάτω από 140/85, αλλά γενικά κάθε μείωση της ψηλής αρτηριακής πίεσης θα μειώσει τον κίνδυνο των επιπλοκών.
Χοληστερόλη
Είναι πιθανό ότι έχετε ακούσει τον όρο χοληστερόλη σε σχέση με την καρδιακή νόσο. Η χοληστερόλη είναι ένα λιπίδιο που μεταφέρεται στο αίμα σε μικρά σωματίδια που λέγονται λιποπρωτεΐνες. Έχει πολλές σημαντικές λειτουργίες στον οργανισμό. Ωστόσο, αν το επίπεδο χοληστερόλης στον οργανισμό σας είναι πολύ ψηλό, η πλεονάζουσα χοληστερόλη μπορεί να εναποτεθεί στα αρτηριακά τοιχώματα, συνεισφέροντας άμεσα στη διαδικασία της αρτηριοσκλήρυνσης. Υπάρχουν διάφοροι τύποι λιποπρωτεϊνών και ενώ μερικές συνεισφέρουν στην αρτηριακή νόσο, κάποιες άλλες δρουν ευεργετικά. Ο γιατρός σας θα μετρήσει το συνολικό επίπεδο χοληστερόλης σας καθώς και τους διαφορετικούς τύπους λιποπρωτεϊνών για να αξιολογήσει κατά πόσο βρίσκεστε σε κίνδυνο για αρτηριακή νόσο. Δυστυχώς ο διαβήτης συχνά συνδέεται με υψηλή χοληστερόλη. Ο διαιτολόγος θα σας συμβουλεύσει για δίαιτες χαμηλές σε χοληστερόλη, αλλά μπορεί να χρειαστείτε και ειδικά φάρμακα – τα υπολιπιδαιμικά - για να φέρετε τα επίπεδα της χοληστερόλης στο φυσιολογικό.
Στεφανιαία Νόσος
Μια ομάδα αρτηριών που είναι ευάλωτες στην αρτηριοσκλήρυνση είναι οι στεφανιαίες αρτηρίες. Αυτές τροφοδοτούν την καρδιά με αίμα και συνεπώς με οξυγόνο. Αν η ροή ρου αίματος περιοριστεί σ’ αυτές τις αρτηρίες, ο καρδιακός μυς τροφοδοτείται ανεπαρκώς με οξυγόνο. Αυτό προκαλεί πόνο στο στήθος, που από τους γιατρούς ονομάζεται στηθάγχη. Η στηθάγχη είναι πιο πιθανό να εμφανιστεί κατά την άσκηση, όταν οι απαιτήσεις της καρδιάς σε οξυγόνο είναι υψηλές. Η ανάπαυση συνήθως ανακουφίζει τον πόνο. Η επίμονη στηθάγχη μπορεί να αντιμετωπιστεί με φάρμακα ή χειρουργική επέμβαση. Τα άτομα με διαβήτη έχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης στεφανιαίας νόσου αν το σάκχαρο, η πίεση και χοληστερόλη τους δεν ελέγχονται ικανοποιητικά και πολλοί θα χρειαστούν θεραπεία για την καρδιακή νόσο. Μερικοί διαβητικοί που εμφανίζουν στηθάγχη ή άλλες μορφές καρδιακής νόσου πιθανώς να χρειαστεί να απευθυνθούν σε καρδιολόγο - έναν ειδικό στα καρδιακά νοσήματα.
Καρδιακή Προσβολή
Μερικές φορές, ένας θρόμβος μπορεί να σχηματιστεί σε μια προβληματική στεφανιαία αρτηρία, αποφράσσοντας πλήρως το αγγείο. Οι γιατροί ονομάζουν αυτή την κατάσταση «έμφραγμα του μυοκαρδίου» (ΜΙ) αλλά είναι γνωστή στον κόσμο σαν καρδιακή προσβολή. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν παρατεταμένο, αφόρητο πόνο στο στήθος, εφίδρωση, ναυτία, δυσκολία στην αναπνοή και απώλεια αισθήσεων. Είναι ιδιαιτέρως σημαντικό, άτομα για τα οποία υπάρχει η υποψία καρδιακής προσβολής να μεταφέρονται στο νοσοκομείο. Με τις σύγχρονες μονάδες εντατικής θεραπείας, οι περισσότεροι άνθρωποι που θα πάθουν καρδιακή προσβολή αναμένεται να επιζήσουν αν φτάσουν έγκαιρα στο νοσοκομείο. Στη συνέχεια θα πρέπει να παίρνουν φάρμακα για να υποστηρίξουν την αδύναμη καρδιά τους.
Αρτηριακή νόσος στον εγκέφαλο
Η αρτηριοσκλήρυνση μπορεί να προσβάλλει και άλλες αρτηρίες εκτός από τις στεφανιαίες. Αν προσβληθούν οι αρτηρίες που τροφοδοτούν τον εγκέφαλο, περιοχές του εγκεφάλου θα έχουν ανεπαρκή τροφοδοσία σε οξυγόνο με αποτέλεσμα λιποθυμίες ή μόνιμες βλάβες δηλ. εγκεφαλικό επεισόδιο. Το εγκεφαλικό επεισόδιο είναι συνηθισμένο σε άτομα με υψηλή αρτηριακή πίεση. Οι επιπτώσεις ενός εγκεφαλικού επεισοδίου διαφέρουν και εξαρτώνται από τις περιοχές του εγκεφάλου που θα υποστούν τη βλάβη. Πολλές διαφορετικές σωματικές λειτουργίες μπορεί να επηρεαστούν και η βαρύτητα των συμπτωμάτων διαφέρει σημαντικά. Με την φυσική αποκατάσταση, πολλοί άνθρωποι ανακτούν τις λειτουργίες που είχαν χάσει λόγω του εγκεφαλικού επεισοδίου. Δυστυχώς μερικοί άνθρωποι αποκτούν μόνιμη αναπηρία, ενώ μερικά εγκεφαλικά επεισόδια αποβαίνουν μοιραία.
Περιφερειακή Αγγειακή Νόσος
Η αρτηριοσκλήρυνση μπορεί να προσβάλλει και τις μεγάλες αρτηρίες που τροφοδοτούν τους μύες των κάτω άκρων. Αν υπάρχει ανεπαρκής αιμάτωση του τετρακέφαλου, το περπάτημα μεγάλων αποστάσεων μπορεί να γίνει επίπονο και το άτομο πρέπει να κάνει στάσεις για να ξεκουραστεί, ώστε να μπορέσει να συνεχίσει. Οι γιατροί ονομάζουν αυτή την κατάσταση «διαλείπουσα χωλότητα». Μερικές φορές φάρμακα ή ένα καλά σχεδιασμένο πρόγραμμα άσκησης μπορεί να βοηθήσουν. Δυστυχώς, σε μερικές περιπτώσεις το άκρο δέχεται πολύ λίγο αίμα ώστε να κρατηθεί ζωντανό και ο ακρωτηριασμός καθίσταται απαραίτητος. Ο καλός γλυκαιμικός έλεγχος μειώνει δραματικά αυτούς τους κινδύνους.
Τα μικρά αιμοφόρα αγγεία
Οι επιπλοκές που περιγράφονται παραπάνω σχετίζονται με βλάβες στις μεγάλες αρτηρίες. Αν έχετε διαβήτη, βλάβες μπορούν να πάθουν και τα μικρά αιμοφόρα αγγεία. Αυτό θα έχει σαν αποτέλεσμα βλάβες στους νεφρούς, στα νεύρα, στα μάτια, στα δόντια και τα ούλα.