Μια νέα θεώρηση για τον λιπώδη ιστό: βοηθούν τα λιποκύτταρα στον έλεγχο της γλυκόζης του αίματος;
από τον Thomas Christensen
Έρευνες έχουν αποδείξει οτι τα λιπώδη κύτταρα επιτελούν πολύ περισσότερες λειτουργίες από το να αποταμιεύουν απλώς λίπος. Παράγουν και εκκρίνουν ουσίες που συμμετέχουν στο μεταβολισμό του σώματος. Μία από αυτές η Acrp 30 (που ονομάζεται επίσης αντιπονεκτίνη) φαίνεται να παίζει σημαντικό ρόλο στη ρύθμιση του σακχάρου του αίματος.
Μια επιστημονική ομάδα έφερε στην επιφάνεια ένα σύνολο πληροφοριών που αφορούν τα λιποκύτταρα. Ενώ μέχρι πρόσφατα πίστευαν για τα λιποκύτταρα ότι απλώς αποθηκεύουν λίπος, σήμερα μας είναι γνωστό ότι λαμβάνουν ενεργά μέρος σε διάφορες διαδικασίες του ανθρωπίνου οργανισμού. Αυτή η νέα γνώση αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη. Επιστήμονες στο Albert Einstein College of Medicine, της Νέας Υόρκης, πρόσφατα ανακάλυψαν ότι η Acrp 30, μια πρωτεΐνη που παράγεται και εκκρίνεται από τα λιποκύτταρα, μπορεί να μειώσει σημαντικά τα επίπεδα γλυκόζης του αίματος.
Οι ερευνητές κατάφεραν να απομονώσουν μια καθαρή μορφή της Acrp 30. Tα πρώτα τους πειράματα διεξήχθησαν σε ποντίκια χωρίς διαβήτη. Μέσα σε δύο ώρες από την ενδοκοιλιακή της χορήγηση, τα ποσά της αντιπονεκτίνης στο αίμα είχαν αυξηθεί κατά 2-3 φορές. Δύο ώρες μετά, τα επίπεδα σακχάρου του αίματος είχαν μειωθεί σημαντικά. Η επίδραση αυτή ήταν παροδική, περίπου για 6 ώρες μόνο, αλλά απέδειξε στους ερευνητές ότι η αύξηση των επιπέδων της αντιπονεκτίνης στο αίμα μπορεί να μειώσει τα επίπεδα γλυκόζης.
Στη συνέχεια η ομάδα μελέτησε ποντίκια με διαβήτη τύπου 2 και ινσουλινοαντοχή, δηλαδή με αυξημένα τα επίπεδα τόσο της γλυκόζης όσο και της ινσουλίνης στο αίμα. Πάλι η αύξηση της αντιπονεκτίνης στο αίμα έριξε τα επίπεδα γλυκόζης του αίματος, αλλά αυτή τη φορά για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Χρειάστηκαν περίπου 24 ώρες για να επανέλθουν τα επίπεδα γλυκόζης στα αρχικά (προ της χορήγησης Acrp 30) επίπεδα. Πώς όμως η αντιπονεκτίνη δρα ώστε να μειώνει τα επίπεδα γλυκόζης του αίματος; Οι ερευνητές παρατήρησαν ότι η χορήγηση της αντιπονεκτίνης δεν προκαλούσε αύξηση των επιπέδων της ινσουλίνης στην κυκλοφορία. Προχώρησαν λοιπόν εξετάζοντας έναν άλλο πιθανό στόχο δράσης: το ήπαρ. Καθώς, όπως είναι γνωστό, τα κύτταρα με αντίσταση στην ινσουλίνη δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν αποτελεσματικά την γλυκόζη, αυτή συσσωρεύεται στην κυκλοφορία. Τα κύτταρα όμως συνεχίζουν να δίνουν σήμα για ανάγκη περισσότερης γλυκόζης. Σε απάντηση το ήπαρ απελευθερώνει γλυκόζη, την οποία τα κύτταρα δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν. Αυτό προκαλεί ακόμα μεγαλύτερη αύξηση των επιπέδων γλυκόζης.
Οι ερευνητές αναρωτήθηκαν αν η αντιπονεκτίνη μειώνει τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα εμποδίζοντας αυτήν ακριβώς την απελευθέρωση γλυκόζης από το ήπαρ. Εξέθεσαν λοιπόν κύτταρα ήπατος, που απομόνωσαν από αρουραίο, σε καθαρή Acrp 30. Η παραγωγή γλυκόζης από τα κύτταρα μειώθηκε σημαντικά. Οι επιστήμονες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι τουλάχιστον ένας τρόπος με τον οποίο η Acrp 30 μειώνει τα επίπεδα σακχάρου του αίματος είναι μειώνοντας την παραγωγή γλυκόζης από το ήπαρ. Σημείωσαν όμως ότι χρειάζονται περαιτέρω έρευνες για να μάθουν αν η ουσία αυτή δρα και με άλλους τρόπους.
Αυτή η έρευνα μπορεί να ρίξει καινούργιο φως σε μια κατηγορία φαρμάκων που ήδη χορηγούνται θεραπευτικά σε άτομα με διαβήτη τύπου 2. Οι θειαζολιδινεδιόνες (TZD) μειώνουν τα επίπεδα της γλυκόζης του αίματος αναστέλλοντας την απελευθέρωση της γλυκόζης από το ήπαρ. Όταν οι ερευνητές χορηγούν TZD σε ποντίκια με διαβήτη τύπου 2, τα επίπεδα γλυκόζης αίματος μειώνονταν ως αναμένονταν. Οι θειαζολιδινεδιόνες όμως προκαλούν επιπλέον μια δραματική αύξηση στα επίπεδα της αντιπονεκτίνης στο αίμα. Οι θειαζολιδινεδιόνες ενδέχεται να βοηθούν τη «συνεργασία» των λιποκυττάρων και του ήπατος προκειμένου να μειωθούν τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα.
Τα αποτελέσματα αυτής της έρευνας δείχνουν ότι η αύξηση της αντιπονεκτίνης στην κυκλοφορία μπορεί να βοηθήσει στον έλεγχο των επιπέδων γλυκόζης αίματος στο σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Η Acrp 30 αποτελεί μία μόνο από τις πολλές ουσίες που παράγονται από τα λιποκύτταρα και οι οποίες αποτελούν αντικείμενο επιστημονικής έρευνας, μιας έρευνας που μπορεί κάποτε να ανοίξει νέους δρόμους στην θεραπεία του διαβήτη.
Βιβλιογραφία:
Berg AH et al. The adipocyte-secreted protein Acrp 30 enhances hepatic insulin action. Nature Medicine 2001; 7(8): 947-953.
Saltiel, AR. You are what you secrete. Nature Medicine 2001;7(8): 887-888.