Υπέρβαρα παιδιά: Μήπως τα σακχαρούχα ποτά αποτελούν μέρος του προβλήματος;
Το υπερβολικό σωματικό βάρος αποτελεί ένα συνεχώς αυξανόμενο πρόβλημα μεταξύ των παιδιών και των εφήβων - και επιπλέον έναν παράγοντα κινδύνου για ανάπτυξη ΣΔ τύπου 2. Μελετήθηκε η επίδραση που έχουν τα σακχαρούχα ποτά στον έλεγχο του σωματικού βάρους.
Έρευνες υποστηρίζουν οτι η αυξημένη πρόσληψη σωματικού βάρους μπορεί να εξηγήσει εν μέρει την αύξηση της συχνότητας ΣΔ τύπου 2 σε νέα άτομα. Γιατί όμως όλο και περισσότερα παιδιά γίνονται υπέρβαρα; Μια μελέτη που πρόσφατα ανακοινώθηκε στο Lancet ερευνά μια πιθανότητα: να ευθύνεται η αυξημένη κατανάλωση σακχαρούχων ποτών.
Στην αρχή της μελέτης, η ερευνητική ομάδα συνέλεξε πληροφορίες από 548 παιδιά από 5 δημόσια σχολεία στην περιοχή της Βοστώνης. Όλα τα παιδιά ήταν ηλικίας 11 ή 12 ετών. Σε κάθε παιδί προσδιορίστηκε το βάρος και το ύψος. Ο δείκτης μάζας σώματος (BMI - ένας δείκτης που βοηθά στο να καθοριστεί αν το βάρος σώματος είναι το κατάλληλο για το ύψος) προσδιορίστηκε για κάθε παιδί. Καθορισμός του λίπους του σώματος έγινε με μέτρηση της δερματικής πτυχής στο πίσω μέρος του βραχίονα κάθε παιδιού.
Ζητήθηκε από τα παιδιά να συμπληρώσουν ερωτηματολόγια σχετικά με τη διατροφή, τη φυσική δραστηριότητα και τις συνήθειές τους όσον αφορά την παρακολούθηση τηλεόρασης. Οι ερωτήσεις οι σχετικές με την διατροφή περιελάμβαναν πληροφορίες που αφορούσαν στην κατανάλωση ανθρακούχων και μη, σακχαρούχων ποτών, φρουτοχυμών και ποτών εμπλουτισμένων με τεχνικές γλυκαντικές ουσίες.
Οι ίδιες πληροφορίες συλλέχθηκαν από τους συμμετέχοντες 19 μήνες αργότερα. Η ερευνητική ομάδα στη συνέχεια σύγκρινε τις δύο ομάδες πληροφοριών προκειμένου να διαπιστώσει αν οι αλλαγές στο σωματικό βάρος συνέπιπταν με αλλαγές στην κατανάλωση σακχαρούχων ποτών.
Τα αρχικά συμπεράσματα ήταν ότι τα παιδιά που κατανάλωναν περισσότερα σακχαρούχα ποτά ήταν αυτά που είχαν την τάση να γίνουν υπέρβαρα, το εύρημα όμως αυτό δεν ήταν στατιστικά σημαντικό. Τα επόμενα ευρήματα ήταν. Οι πληροφορίες που συλλέχθηκαν 19 μήνες αργότερα έδειξαν ότι η κατανάλωση σακχαρούχων ποτών είχε αυξηθεί στο 57% των παιδιών. Το ένα τέταρτο αυτών (25%) είχε αυξήσει τον αριθμό των ποτών τουλάχιστον κατά ένα την ημέρα. Οι μέσες τιμές BMI και δερματικών πτυχών των παιδιών είχαν επίσης αυξηθεί πράγμα που σήμαινε ότι τα περισσότερα από τα παιδιά είχαν γίνει υπέρβαρα.
Πολλοί παράγοντες μπορούν να προκαλέσουν αλλαγές στο σωματικό βάρος. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν στατιστικές μεθόδους για να “αποτυπώσουν’’ την επίδραση παραγόντων όπως η αλλαγή στις συνήθειες άσκησης και η εφηβεία. Τα τελικά αποτελέσματα οδηγούν στο συμπέρασμα ότι παιδιά τα οποία καταναλώνουν ημερησίως μεγαλύτερο αριθμό σακχαρούχων ποτών έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να γίνουν υπέρβαρα. Επιπλέον, ο κίνδυνος των παιδιών να γίνουν υπέρβαρα αυξάνει σημαντικά αυξανομένου του αριθμού των καταναλούμενων ποτών.
Τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης είναι παρατηρήσεις και όχι αποδείξεις οτι η κατανάλωση σακχαρούχων ποτών προκαλεί αύξηση σωματικού βάρους. Αυτές όμως οι παρατηρήσεις είναι ενδεικτικές ότι μπορεί να αποτελεί ένα σημαντικό παράγοντα υπεύθυνο για την πρόσληψη βάρους στην παιδική ηλικία.
Αυτό βέβαια γεννά το ερώτημα: γιατί τα σακχαρούχα ποτά προκαλούν αύξηση σωματικού βάρους περισσότερο από άλλες τροφές;
Οι συγγραφείς πιστεύουν οτι οι άνθρωποι συνήθως αντισταθμίζουν την υπερφαγία με το να τρώνε λιγότερο στο επόμενο γεύμα. Πιθανώς αυτή η αντιρρόπηση να αίρεται όταν επιπλέον θερμίδες καταναλώνονται σε υγρή μορφή.
Προηγούμενες μελέτες βασιζόμενες σε διατροφικές συνήθειες ενηλίκων ενισχύουν αυτή την άποψη.
Παιδιά που αναπτύσσουν ΣΔ τύπου 2 διατρέχουν ένα συνεχή κίνδυνο για σοβαρά προβλήματα υγείας. Παρ’ ότι η αιτιολογία του ΣΔ είναι σύνθετη, καθημερινές συνήθειες όπως δίαιτα και άσκηση μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο εμφάνισής του. Αυτή η μελέτη προτείνει κατευθύνσεις για περαιτέρω έρευνα που μπορεί τελικά να βοηθήσει τα παιδιά να προστατεύσουν τους εαυτούς τους.
Βιβλιογραφία:
Ludwig DS et al. Relation between cosumption of sugar-sweetened drinks and childhood obesity: a prospective, observation analysis. The Lancet 2001; 357: 505-508
Fagot-Campagna A et al. Type 2 diabetes among North American children and adolescents: an epidemiologic review and a public health perspective. The Journal of Pediatrics 2000; 136(5): 664-672