Θέματα που αφορούν την οικογένεια
Αν έχετε ένα παιδί με διαβήτη φυσικά θα θέλετε να του εξασφαλίσετε ένα μέλλον γεμάτο υγεία. Θα γνωρίζετε βέβαια ότι όσο το παιδί σας ακολουθεί με συνέπεια την κατάλληλη αντιδιαβητική αγωγή τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες για ένα απόλυτα υγιές μέλλον.
Όμως η τήρηση ενός προγράμματος δεν είναι εύκολη υπόθεση, ιδιαίτερα όταν αφορά ένα νέο άτομο. Στην πραγματικότητα φαίνεται ότι πολλές φορές όσο πιο αποφασισμένοι είστε να «επιβάλλετε» μια αντιδιαβητική αγωγή τόσο πιο πολύ ανθίσταται το παιδί στο να την ακολουθήσει και καμιά φορά υπερισχύει αυτή η αντίσταση.
Ποιος γονιός δεν «λύγισε» μπροστά στα δάκρυα του παιδιού του, τα οποία συχνά ακολουθούνται από την παράκληση: δεν γίνεται να παραλείψουμε αυτή την ένεση; Μόνο αυτή; Δεν πειράζει…Πειράζει;
Δυστυχώς πειράζει! Όχι όμως για τους λόγους που πιθανόν να φαντάζεστε… Αφήνοντας το παιδί σας να σας πείσει για θέματα που αφορούν την αντιδιαβητική αγωγή του το βλάπτετε όχι μόνο σε σχέση με την σωματική του υγεία αλλά και με την γενικότερη άποψη που θα διαμορφώσει για την αντιμετώπιση του διαβήτη του.
Αν πιστεύετε ότι θα είναι ένα δείγμα συμπόνιας το να ενδώσετε στις παρακλήσεις του παιδιού σας, το μήνυμα που στην πραγματικότητα θα περάσετε είναι ότι η θεραπευτική αντιμετώπιση του διαβήτη, δηλαδή η αγωγή που πρέπει να ακολουθεί το παιδί, είναι κάτι διαπραγματεύσιμο.
Επομένως, είναι σαν να το προκαλείτε να σας ξαναεπηρεάσει. Ούτως η άλλως έγινε μια φορά. Γιατί να μην επαναληφθεί;
Το άγχος της επιτυχίας
Το να κρατάτε μια σταθερή στάση απέναντι στις παρακλήσεις του παιδιού σας θα το ανακουφίσει από μια μόνιμη πηγή stress. Είναι «σκληρό» για ένα παιδί να αντιδικεί πολλές φορές μέσα στην διάρκεια της ημέρας για την τήρηση της κατάλληλης αντιδιαβητικής αγωγής.
Από την άλλη πλευρά όταν η αντιμετώπιση του διαβήτη είναι μια σταθερή και συνεχής υπόθεση τότε και το παιδί θα είναι πιο ήρεμο. Καλύτερα να «ξεκαθαρίσετε» από την αρχή ότι δεν υπάρχει πιθανότητα να επηρεαστείτε από τίποτα. Η χορήγηση της ινσουλίνης πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού και το διαιτολόγιο πρέπει να ακολουθείται ότι κι αν γίνει.
Ακολουθώντας πιστά την αντιδιαβητική αγωγή δείχνετε και το πόσο σοβαρά αντιμετωπίζετε το όλο θέμα. Αυτό θα βοηθήσει και το παιδί σας να καταλάβει πως δεν πρόκειται για παιχνίδι και πως μόνο με αυτό τον τρόπο αντιμετώπισης θα πετύχει ένα υγιές μέλλον.
Λεπτές ισορροπίες
Εάν εσείς και ο/η σύζυγός σας δεν έχετε την ίδια αντιμετώπιση όσον αφορά την θεραπευτική αγωγή τότε κινδυνεύετε να περάσετε στο παιδί σας το μήνυμα ότι: αν πλησιάσεις εμένα και όχι τον άλλο γονιό τότε θα υποκύψω στις παρακλήσεις σου.
Υπάρχουν φορές που ο ένας γονιός θέλει να φανεί ότι ενδιαφέρεται περισσότερο ή ότι είναι πιο υπεύθυνος από τον άλλο. Αυτό έχει σαν συνέπεια όταν κάτι δεν πάει καλά με την ρύθμιση του διαβήτη να αναζητιώνται ευθύνες από τον άλλο γονιό. Με τον ένα γονιό να ενδίδει σε θέματα αντιμετώπισης του διαβήτη στα οποία ο άλλος παραμένει σταθερός το παιδί μαθαίνει να έχει προτιμήσεις. Γι αυτό και είναι σημαντικό και οι δύο γονείς να συμφωνήσουν σε ένα πράγμα: η θεραπευτική αγωγή του παιδιού δεν αποτελεί αντικείμενο συναισθηματικής διαπραγμάτευσης ούτε για το παιδί ούτε για τους ίδιους.
Αν υπάρχουν διαφωνίες μεταξύ των δύο γονιών σχετικά με την θεραπευτική αντιμετώπιση του διαβήτη του παιδιού τότε καλύτερα είναι να το συζητήσουν ψύχραιμα και αμερόληπτα μεταξύ τους και φυσικά όχι μπροστά στο παιδί.
Τα πράγματα θα είναι πολύ πιο ομαλά αν κάθε ένας από τους δύο γονιούς αναλάβει και ένα κομμάτι από τη φροντίδα της αντιδιαβητικής αγωγής του παιδιού του.
Αν δε, για κάποιο διάστημα, ο ένας γονιός είναι επιφορτισμένος με άγχος (οποιασδήποτε αιτιολογίας) τότε για το συγκεκριμένο διάστημα είναι καλύτερο να αναλάβει ο άλλος την καθημερινή αντιδιαβητική αγωγή του παιδιού.
Απεχθάνομαι τον διαβήτη
Προσπαθήστε να διατηρείτε γραμμές επικοινωνίας ανάμεσα στο παιδί σας και στον/στην σύζυγό σας.
Επιτρέψτε στο παιδί σας να σας πει πόσο «μισεί» τον διαβήτη. Συμφωνείστε ότι είναι σκληρό να έχεις διαβήτη. Είναι όντως σκληρό και ιδιαίτερα για ένα παιδί!
Αλλά ξαναθυμίστε στο παιδί σας ότι δεν επιτρέπεται να τον αγνοεί!
Ο διαβήτης δεν είναι ένας πίνακας αναγραφής αποτελεσμάτων
Μην αφήνετε να γίνει η αντιμετώπιση του διαβήτη ένα βιβλίο αναγραφής αποτελεσμάτων για το παιδί σας, για εσάς ή για τους άλλους στενούς συγγενείς. Καλύτερα να περιγράφετε την τιμή της γλυκόζης του αίματος που μετράτε με τους όρους «χαμηλό», «υψηλό» ή «μέσα στα φυσιολογικά όρια», παρά να το χαρακτηρίζετε σαν «καλό» ή «κακό». Έτσι δεν θα βάλλετε ούτε εσάς ούτε το παιδί σας στον πειρασμό του να «βαθμολογείτε» την προσπάθεια για καλή ρύθμιση.
Όλη η οικογένεια επηρεάζεται
Οι γονείς δεν είναι οι μόνοι που επηρεάζονται από το γεγονός ότι το παιδί τους έχει διαβήτη. Το γεγονός αυτό επηρεάζει όλα τα μέλη της οικογένειας. Αν λοιπόν μία τιμή σακχάρου που μετρήσατε είναι υψηλότερη από αυτή που θα θέλατε, μην ψάχνετε ποιον να κατηγορήσετε και μην αφήνετε να σας καταβάλλει ψυχολογικά. Αυτό το άσχημο συναίσθημα μεταδίδεται αυτομάτως σε όλη την οικογένεια.
Αντί για αυτό είναι προτιμότερο να συνεργαστεί όλη η οικογένεια προκειμένου να κατανοήσει τι ακριβώς συνέβη ώστε να μην επαναληφθεί στο μέλλον. Η συμμετοχή όλων των μελών της οικογένειας στην αντιμετώπιση του διαβήτη του παιδιού δεν βοηθά μόνο το παιδί αλλά επιτρέπει και στους υπόλοιπους να καταλάβουν ότι παίρνουν μέρος σε μια σημαντική υπόθεση.
Για παράδειγμα, όλα τα παιδιά φαίνεται να εμπλέκονται όταν όλοι στο τραπέζι τρώνε το ίδιο υγιεινό γεύμα. Αντιθέτως αποτελεί διάκριση εάν ένα παιδί τρώει γεύμα «για διαβητικούς» ενώ οι υπόλοιποι τρώνε «κανονικό» φαγητό.
Επίσης μπορείτε να αρχίσετε να αθλείστε όλοι μαζί σαν οικογένεια, ενδεχομένως κάνοντας ποδήλατο ή περπατώντας μία φορά την εβδομάδα.
Μια συνεχής διαδικασία
Να θυμάστε πάντα ότι ο διαβήτης είναι μια συνεχής κατάσταση και όχι ένα στιγμιαίο ή παροδικό γεγονός. Ούτε εσείς ούτε ο/η σύζυγός σας, ούτε το παιδί σας (ούτε καν ο γιατρός σας) μπορεί να πετύχει ρύθμιση του διαβήτη χορηγώντας την απαραίτητη αγωγή διακεκομμένα (την μια μέρα ναι και την άλλη όχι). Η επιστήμη δεν έχει καταφέρει ακόμα να μιμηθεί και να υποκαταστήσει την πλήρη λειτουργία ενός υγιούς παγκρέατος.
Αν αποδεχτείτε το γεγονός αυτό, τότε θα οδηγήσετε σε ανακούφιση όλο το οικογενειακό περιβάλλον. Ακόμη κι όταν καμιά φορά τα πράγματα δεν πηγαίνουν τόσο καλά όσο σχεδιάζετε, για λόγους που δεν μπορείτε ούτε εσείς ούτε ο γιατρός σας να κατανοήσει, τότε μην απογοητεύεστε. Απλά συνεχίστε.
Σκεφτείτε την θεραπευτική αγωγή του διαβήτη σαν μια συνήθεια και αυτό θα αποτελέσει την αφετηρία για έναν πιο υγιή τρόπο ζωής για όλα τα μέλη της οικογένειας. Κανείς δεν αμφισβητεί το γεγονός ότι χρειάζεται πολύ προσπάθεια και συναισθηματικό stress για να πείσεις ένα παιδί να συμμορφωθεί με μια φαρμακευτική αγωγή. Όπως επίσης κανείς δεν αμφισβητεί και το γεγονός ότι ο διαβήτης ενός παιδιού επηρεάζει όλη την οικογένεια.
Όταν όμως το παιδί σας αποδεχτεί το γεγονός ότι ο διαβήτης πρέπει να θεραπεύεται και να αντιμετωπίζεται κάθε ξεχωριστή μέρα και ότι όλοι στην οικογένεια φροντίζουν για την υγεία του, τότε η ζωή θα γίνει πιο ευχάριστη, πιο υγιής και με λιγότερο άγχος για όλους στην οικογένεια.
Ο συγγραφέας Δρ. Lindsay Rosin, PhD, είναι κλινικός ψυχολόγος που εργάζεται στο ιδιωτικό του ιατρείο στο Houston, Texas. Είναι επίσης Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ψυχιατρικής και Επιστημών Συμπεριφοράς στο Baylor College of Medicine, στο Houston. Ο Δρ. Rosin έχει μια οκτάχρονη κόρη με διαβήτη τύπου 1.