Κατάθλιψη και Διαβήτης
Ο κύριος Γ., μια από τις πολλές περιπτώσεις
Ο κύριος Γ. είναι ένας 48χρονος που διαγνώστηκε με διαβήτη τύπου 2 πριν από τρία χρόνια. Η γυναίκα του και τα παιδιά του τον πήγαν στο νοσοκομείο γιατί παρουσίαζε συμπτώματα σύγχυσης και οκνηρίας. Την ώρα της εισαγωγής του, παρουσίασε γλυκόζη αίματος 780 mg/dl. Παρουσίαζε και συμπτώματα αφυδάτωσης. Δεν βρέθηκαν στοιχεία κάποιας μόλυνσης. Ο κύριος Γ. παραδέχθηκε στον γιατρό πως είχε σταματήσει τη θεραπευτική του αγωγή για τις τελευταίες 4 εβδομάδες και δεν είχε μετρήσει το σάκχαρό του στο αίμα επί 3 μήνες, από την τελευταία του επίσκεψη στο γιατρό. Ανέφερε πως ένοιωθε απογοητευμένος, κουρασμένος από τις συνεχείς μετρήσεις στο αίμα και πως δεν ήθελε να σκέπτεται και να ακούει τίποτα για το διαβήτη. Η διατροφή του ήταν ακανόνιστη, είχε σταματήσει να γυμνάζεται και προτιμούσε να ξαπλώνει και να κοιμάται όσο το δυνατόν περισσότερο. Φυσικά αρνούνταν κάθε πρόθεση να βλάψει τον εαυτό του. Είχε συχνές αϋπνίες, αδυναμία αυτοσυγκέντρωσης, έλλειψη πρωτοβουλίας και δεν έβρισκε καμία ευχαρίστηση στα πράγματα με τα οποία μέχρι σήμερα του άρεσε να ασχολείται.
Λίγα λόγια για την κατάθλιψη
Η κατάθλιψη είναι μια συνηθισμένη κατάσταση με πολύ σημαντικές παρενέργειες. Έχει διαπιστωθεί πως το 10% των ανδρών και γύρω στο 20% των γυναικών μπορεί να παρουσιάσει συμπτώματα κατάθλιψης στη διάρκεια της ζωής τους. Αν και συχνά ο όρος κατάθλιψη χρησιμοποιείται για να περιγράψουμε τη «στεναχώρια» ή την «απογοήτευση», η κλινική διάγνωση της κατάθλιψης αναφέρεται σε μια σειρά από συμπτώματα και ενδείξεις που εμφανίζονται για ένα χρονικό διάστημα και επιφέρουν σημαντική δυσφορία και εξασθένηση του οργανισμού.
Τα συμπτώματα της κατάθλιψης
Τα συμπτώματα της κατάθλιψης εμπεριέχουν την ύπαρξη της απογοήτευσης ή της απώλειας του αισθήματος της ικανοποίησης, αλλά και μια σειρά από φυσικά, ψυχολογικά και συναισθηματικά συμπτώματα. Τα άτομα με κατάθλιψη μπορεί να νιώθουν:
- Αλλαγή στην διάθεση για φαγητό (απώλεια ή αύξηση)
- Δυσκολία με τον ύπνο
- Μειωμένη ενεργητικότητα
- Δυσκολία στην αυτοσυγκέντρωση
- Αδυναμία να μείνουν προσηλωμένοι σε κάτι
- Αισθάνονται αβοήθητοι
- Αισθάνονται πως δεν είναι χρήσιμοι σε κάτι
- Έχουν αρνητικές σκέψεις
- Έχουν τάσεις αυτοκτονίας
- Είναι οξύθυμοι
- Ανησυχούν με όλα
- Είναι νευρικοί
- Έχουν αισθήματα ενοχής
Μια συνήθης απασχόλησή τους μπορεί να είναι η αναπόληση γεγονότων ή περιστατικών από το παρελθόν. Τα άτομα που υποφέρουν από κατάθλιψη σταδιακά καταβάλλονται και γίνονται ανίκανα να αντεπεξέλθουν σε καθημερινές λειτουργίες και δραστηριότητες. Μπορεί να συνειδητοποιήσουν πως σταδιακά αρχίζουν να αποφεύγουν τη συμμετοχή σε κοινωνικές δραστηριότητες. Επίσης αναφέρουν σημαντικές δυσκολίες σε πολλά και απλά καθημερινά πράγματα. Θέματα όπως η δουλειά, η οικογένεια και οι κοινωνικές συναναστροφές επηρεάζονται σημαντικά από την κατάθλιψη.
Οι δυσκολίες αυτές επιβαρύνουν το αίσθημα της θλίψης και χειροτερεύουν την κατάσταση του ατόμου. Η έντονη κατάθλιψη μπορεί να οδηγήσει τον άνθρωπο στον αλκοολισμό, τη φυσική κακοποίηση ή και στην αυτοκτονία.
Ο συνδυασμός κατάθλιψης και άλλων προβλημάτων υγείας
Αν και η κατάθλιψη είναι αρκετά συνηθισμένη στον ευρύτερο πληθυσμό, οι μελέτες δείχνουν πως τα ποσοστά αυξάνονται στα άτομα που πάσχουν από κάποιο άλλο πρόβλημα υγείας. Αυτό μπορεί να οφείλεται σε μια σειρά από αιτίες, όπως:
- Το άγχος για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της πάθησης
- Καθαρά εγκεφαλικούς λόγους
- Παρενέργειες ή επιπλοκές της φαρμακευτικής αγωγής
- Στην κοινωνική επίδραση της ασθένειας (όπως την απώλεια της εργασίας)
Άτομα με εγκεφαλικές δυσλειτουργίες (όπως για παράδειγμα η νόσος του Πάρκινσον και η αρτηριοσκλήρωση) έχουν και αυξημένη πιθανότητα να εμφανίσουν κατάθλιψη, αλλά και άλλες ομάδες ατόμων με χρόνια προβλήματα υγείας, είναι επιρρεπή στην κατάθλιψη.
Η κατάθλιψη και ο σακχαρώδης διαβήτης
Μια σειρά από μελέτες έχει δείξει πως φαινόμενα κατάθλιψης είναι αρκετά συχνά σε άτομα με διαβήτη είτε είναι τύπου 1 είτε τύπου 2. Εάν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό, αν είστε γυναίκα, αν παρουσιάσατε κατάθλιψη στο παρελθόν ή περνάτε μια έντονη συναισθηματικά περίοδο με πολύ άγχος, ίσως να διατρέχετε αυξημένο κίνδυνο να παρουσιάσετε συμπτώματα κατάθλιψης.
Ο διαβήτης χρειάζεται συνεχή φροντίδα
Η αντιμετώπιση του σακχαρώδη διαβήτη απαιτεί αυστηρό καθημερινό έλεγχο πολλών διαφορετικών παραμέτρων της υγείας. Η διατροφή, η άσκηση, η θεραπευτική αγωγή, ο έλεγχος της γλυκόζης, οι ιατρικές εξετάσεις, η προστασία από τις ιώσεις, και οι πιθανές επιπλοκές του διαβήτη είναι μερικά από τα καθημερινά πράγματα που σχετίζονται με το διαβήτη. Αν λάβουμε υπόψη τα συμπτώματα της κατάθλιψης και τις δυσκολίες που δημιουργεί, θα μπορέσουμε να κατανοήσουμε τη δυσμενή επίδραση που μπορεί να επιφέρει στο σωστό έλεγχο του διαβήτη.
Η κατάθλιψη εμποδίζει τον σωστό έλεγχο του διαβήτη
Μελέτες έχουν δείξει πως η κατάθλιψη μπορεί να οδηγήσει σε ελλιπή έλεγχο του διαβήτη και φυσικά σχετίζεται άμεσα με μεγαλύτερα ποσοστά εμφάνισης επιπλοκών. Ας μην ξεχνάμε ότι μπορεί να οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερα προβλήματα, εάν ο πάσχων αρχίσει το κάπνισμα, το ποτό ή τις καταχρήσεις.
Ο έλεγχος της κατάθλιψης στο σακχαρώδη διαβήτη
Αν έχετε σακχαρώδη διαβήτη και παρουσιάσετε συμπτώματα κατάθλιψης θα πρέπει οπωσδήποτε να απευθυνθείτε σε ένα γιατρό. Στην περίπτωση αυτή θα πρέπει να προσέξετε μια σειρά από πιθανές αιτίες. Συνεχώς αυξημένα σάκχαρα, για παράδειγμα, θα μπορούσαν να οφείλονται σε υπερκόπωση, απώλεια βάρους ή μειωμένο ύπνο και χρόνο ξεκούρασης. Μολύνσεις και θυρεοειδής ή προβλήματα με τα νεφρά πιθανόν να σχετίζονται με ορισμένα από τα συμπτώματα της κατάθλιψης.
Η κατάθλιψη και ο σωστός έλεγχος του διαβήτη
Η εμφάνιση της κατάθλιψης, μπορεί να δυσκολέψει τη σωστή τήρηση των κανόνων που απαιτεί ο σακχαρώδης διαβήτης, όπως για παράδειγμα τη σωστή διατροφή και την άσκηση.
Τρόποι αντιμετώπισης
Μόλις διαγνωσθεί η κατάθλιψη θα πρέπει να πάρετε μια σειρά από μέτρα.
Η έναρξη θεραπείας
Οι έρευνες έχουν δείξει πως υπάρχουν πολλοί τύποι κατάθλιψης, που ίσως να χρειάζονται και διαφορετική αντιμετώπιση. Η διάγνωση επομένως θα πρέπει να γίνει από κάποιον ειδικό ο οποίος με τη σειρά του θα προτείνει την κατάλληλη θεραπεία και τη διάρκειά της. Μια γενική συμβουλή είναι σε όλους χρήσιμη, αλλά στις περισσότερες περιπτώσεις δεν είναι αρκετή να εξαλείψει τα συμπτώματα της κατάθλιψης.
Αντικαταθλιπτικά φάρμακα
Δεν υπάρχουν πολλές μελέτες για τη χρήση των φαρμάκων αυτών σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη, αλλά η χρήση των φαρμάκων αυτών είναι αρκετά ευρεία και σίγουρα μπορεί να βοηθήσει σε ορισμένες περιπτώσεις. Σε περίπτωση που γίνει χορήγηση των φαρμάκων αυτών σε άτομα με διαβήτη θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη βαρύτητα σε μια σειρά από παραμέτρους, όπως οι αλλαγές στις τιμές σακχάρου στο αίμα, αλλαγές στις συνήθειες του ατόμου ή στη φαρμακευτική αγωγή που ακολουθεί. Για όλα αυτά θα πρέπει πρώτα να συμβουλευτείτε το γιατρό που σας παρακολουθεί.
Ψυχοθεραπεία
Είναι μια άλλη επιλογή στην αντιμετώπιση της κατάθλιψης, που μπορεί να γίνει και σε συνδυασμό με αντικαταθλιπτική αγωγή. Ειδικοί για την περίπτωση γιατροί θα πρέπει να κρίνουν αν αυτό είναι απαραίτητο ή όχι. Με τη ψυχοθεραπεία τα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη μπορούν να καταλάβουν τη σπουδαιότητα του καλού γλυκαιμικού ελέγχου στη θεραπεία και τον έλεγχο του διαβήτη.
Ομαδική θεραπεία
Η ομαδική θεραπεία βοηθάει στη μείωση της απομόνωσης που μπορεί να νιώθουν τα άτομα που πάσχουν από κατάθλιψη.
Τα αποτελέσματα στην περίπτωση του κύριου Γ.
Όταν αποκαταστάθηκε η υγεία του κύριου Γ. έγινε μια συζήτηση με τα μέλη της οικογένειάς του. Το συμπέρασμα ήταν πως έπασχε από κατάθλιψη για αρκετούς μήνες. Του δόθηκε η κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή και παράλληλα επισκεπτόταν και μια νοσηλεύτρια για το διαβήτη. Δέχθηκε να επισκέπτεται ένα ψυχολόγο και να συζητά μαζί του τους φόβους και τις αμφιβολίες που είχε γύρω από το διαβήτη και την ποιότητα ζωής του. Η κατάσταση της κατάθλιψης βελτιώθηκε σημαντικά και γρήγορα κατάφερε να ρυθμίσει και πάλι το διαβήτη του.
Συμπέρασμα
Ο διαβήτης είναι μια συνηθισμένη περίπτωση αρκεί το άτομο να γνωρίζει και να προσπαθεί ενεργά για τη σωστή ρύθμιση του σακχάρου, τη διατροφή και την άσκηση που χρειάζεται καθημερινά. Η κατάθλιψη μπορεί να έχει ιδιαίτερα μεγάλη επίδραση στη ρύθμιση του διαβήτη. Χρειάζεται ειδικός γιατρός για να κάνει τη διάγνωση και να δώσει την απαιτούμενη θεραπευτική αγωγή. Με την ανάλογη φροντίδα τα άτομα με διαβήτη μπορούν να πετύχουν μια φυσιολογική ζωή με καλό γλυκαιμικό έλεγχο χωρίς προβλήματα και επιπλοκές.