Ο διαβήτης στην εφηβεία: Υπάρχει σχέση ανάμεσα στον καλό γλυκαιμικό έλεγχο και την Ποιότητα Ζωής;
Πώς συνδέεται ο καλός γλυκαιμικός έλεγχος με την δραστήρια, γεμάτη ενδιαφέροντα ζωή ενός έφηβου; Τα αποτελέσματα της πρόσφατης αυτής έρευνας μπορούν να βοηθήσουν όλους όσους ασχολούνται με τα άτομα αυτά, στην καλύτερη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο οι νέοι αντιμετωπίζουν –και αισθάνονται –την πρόκληση που λέγεται διαβήτης τύπου 1.
Οι νέοι άνθρωποι με σακχαρώδη διαβήτη είναι αντιμέτωποι με μια διπλή πρόκληση. Αντιμετωπίζουν όλα τα συνηθισμένα κοινωνικά, συναισθηματικά και φυσικά προβλήματα της εφηβείας. Παράλληλα, πρέπει να μάθουν όλα όσα θα τους χρειαστούν για τη σωστή ρύθμιση της γλυκόζης στο αίμα τους, για όλη τους τη ζωή. Για όλους όσους ασχολούνται με νεαρά άτομα, είναι ένα σημαντικό επίτευγμα να τους μεταφέρουν τη σημασία της καλής ρύθμισης του διαβήτη σαν φιλοσοφία ενός ικανοποιητικού τρόπου ζωής. Η έρευνα μπορεί να βοηθήσει στην επίτευξη του στόχου αυτού.
Μια μελέτη που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο ιατρικό περιοδικό Diabetes Care σχεδιάστηκε με τέτοιο τρόπο ώστε να διερευνήσει το συσχετισμό ανάμεσα στην ποιότητας ζωής ενός έφηβου και τον σωστό έλεγχο της γλυκόζης. Στην έρευνα αυτή συμμετείχαν περισσότεροι από 2.000 νέοι από 17 διαφορετικές χώρες. Όλοι είχαν διαβήτη τύπου 1 και ηλικία από 10 έως και 18 ετών.
Όλοι συμπλήρωσαν ένα ερωτηματολόγιο σχεδιασμένο έτσι ώστε να επικεντρώνεται στην ποιότητα ζωής. Οι ερωτήσεις κάλυπταν τέσσερις βασικές ενότητες: την αντίληψη στην κατάσταση της υγείας τους, την επίδραση του διαβήτη στη ζωή τους, τις ανησυχίες τους για το διαβήτη και τέλος την ικανοποίησή τους από την προσωπική τους ζωή. Σε όλους έγιναν εξετάσεις για τις τιμές της HbA1c. Τέλος ένας από τους δύο γονείς και ο γιατρός κάθε εφήβου που συμμετείχε στην έρευνα, συμπλήρωσαν ένα ερωτηματολόγιο με θέμα το στρες που δημιουργείται μέσα στα μέλη της οικογένειας όταν υπάρχει παιδί με διαβήτη τύπου 1.
Τα αποτελέσματα έδειξαν την άμεση σχέση της ποιότητας ζωής και του γλυκαιμικού ελέγχου. Οι έφηβοι που είχαν χαμηλότερες τιμές HbA1c είχαν και την αίσθηση καλύτερης ποιότητας ζωής. Αν και τα στοιχεία αυτά δεν αποδεικνύουν τη σχέση μεταξύ της αιτίας και του αποτελέσματος ανάμεσα στην ποιότητα και το γλυκαιμικό έλεγχο, δεν παύουν όμως να είναι σημαντικά. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι ένας γιατρός μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στη σωστή θεραπεία με τα καλύτερα αποτελέσματα για ένα νέο με διαβήτη, όταν τελικά γνωρίζει το πώς πραγματικά νοιώθει και σκέπτεται για την ποιότητα της δικής του ζωής.
Ο συσχετισμός ανάμεσα στις χαμηλές τιμές HbA1c και την καλύτερη ποιότητα ζωής, είναι κοινός για αγόρια και κορίτσια. Παρ’ όλα αυτά, η ομάδα εντόπισε και κάποιες μικρές διαφορές ανάμεσα στους έφηβους των δύο φύλων. Τα κορίτσια εξέφρασαν περισσότερες ανησυχίες σχετικά με το διαβήτη απ’ ότι τα αγόρια, οι οποίες μειώνονταν όσο τα κορίτσια μεγάλωναν. Σε γενικές γραμμές, τα κορίτσια θεωρούσαν την κατάσταση της υγείας τους χειρότερη σε σύγκριση με τα αγόρια και ήταν λιγότερο ικανοποιημένα με την ποιότητα ζωής που είχαν. Οι ενδείξεις αυτές ήταν πιο εμφανείς στα μικρότερα σε ηλικία παιδιά άνω των 12 ετών και μπορεί να έχουν άμεση σχέση με τις διαφορές που υπάρχουν στα στάδια ανάπτυξης μεταξύ αγοριών και κοριτσιών.
Οι ερευνητές επισημαίνουν πως δεν υπάρχει συσχετισμός ανάμεσα στη συναισθηματική φόρτιση και το στρες που δημιουργείται στα ενήλικα μέλη της οικογένειας και την αντίληψη των παιδιών για την ποιότητα της ζωής τους. Τα νεαρά άτομα συνήθως θεωρούν τη ζωή με διαβήτη πιο εύκολη απ’ ότι οι γονείς και οι γιατροί που τα παρακολουθούν. Τέλος, οι γονείς και γιατροί συχνά είχαν διαφορετική εικόνα για το άγχος που δημιουργούσε ο διαβήτης στην οικογένεια. Και οι τρεις κατηγορίες (παιδιά, γονείς και γιατροί) παίζουν ενεργό ρόλο στις αποφάσεις για την αντιμετώπιση του διαβήτη. Είναι σημαντικό, όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, να εντοπίζονται από την αρχή οι πιθανές διαφορετικές αντιλήψεις σε ότι αφορά τη θεραπεία, έτσι ώστε να προσαρμόζονται ανάλογα με το κάθε παιδί.
Η επιστημονική ομάδα πιστεύει πως οι μελλοντικές έρευνες θα αποκαλύψουν την μακροχρόνια σχέση ανάμεσα στην ποιότητα ζωής και τον γλυκαιμικό έλεγχο των παιδιών, σε όλα τα στάδια της ανάπτυξής τους. Η παρούσα έρευνα είναι το σημείο εκκίνησης για την περαιτέρω γνώση και κατανόηση των συναισθημάτων που έχουν τα νέα παιδιά με διαβήτη τύπου 1 και θα βοηθήσει όλους όσους ασχολούνται με θέματα υγείας.
Βιβλιογραφία:
Hoey Hetal. Good metabolic control is associated with better quality of life in 2,101 adolescents with type 1 diabetes. Diabetes Care 2001; 24 (11): 1923-8.