Φάρμακα και Συσκευές Χορήγησης
Άτομα με μη ινσουλινοεξαρτώμενο διαβήτη που δεν μπορούν να πετύχουν επαρκή έλεγχο με δίαιτα, άσκηση και απώλεια βάρους, χρειάζονται φάρμακα. Οι περισσότεροι θα τα καταφέρουν με φάρμακα από το στόμα, αλλά μερικοί θα πρέπει να μεταταγούν σε ινσουλίνη.
Ινσουλίνη
Η ινσουλίνη χρησιμοποιείται καθημερινά από άτομα με ινσουλινοεξαρτώμενο διαβήτη. Η ινσουλίνη είναι η καλύτερη – και πιθανά η μόνη – εναλλακτική λύση όταν ούτε η υγιεινή δίαιτα και άσκηση, ούτε η από του στόματος αντιδιαβητική αγωγή επαρκούν για να επιτύχουν φυσιολογικά επίπεδα σακχάρου. Εφόσον η ινσουλίνη διασπάται στο στομάχι αν ληφθεί από το στόμα, πρέπει να χορηγηθεί με ένεση. Μπορεί να φαίνεται δυσάρεστη η προοπτική να κάνει κανείς ενέσεις καθημερινά, αλλά υπάρχουν και πλεονεκτήματα. Η ινσουλίνη ασκεί δράση διεγερτική αλλά και αναπλαστική στους ιστούς, και μπορεί έτσι να αυξήσει τη ζωτικότητά σας.
Τα σκευάσματα ινσουλίνης αποτελούνται συχνά από ινσουλίνη σε ένα στυλό. Αυτό είναι ένα πλήρες σύστημα χορήγησης, που περιλαμβάνει και το ‘ρεζερβουάρ’ και τη σύριγγα. Με τη βοήθειά του οι περισσότεροι άνθρωποι μπορούν να κάνουν μόνοι τους τις ενέσεις τους και σχεδόν χωρίς καθόλου πόνο.
Ινσουλίνες ταχείας και ενδιάμεσης δράσης
Οι περισσότεροι άνθρωποι με μη ινσουλινοεξαρτώμενο διαβήτη τα καταφέρνουν με 1 ή 2 ενέσεις την ημέρα. Τα άτομα με ινσουλινοεξαρτώμενο διαβήτη συχνά χρειάζονται 4 ενέσεις το 24ωρο για να πετύχουν ικανοποιητικό γλυκαιμικό έλεγχο. Τα σκευάσματα της ινσουλίνης είναι ταχείας δράσης, ενδιάμεσης δράσης και μίγματα αυτών των δυο. Ο γιατρός σας θα σας βοηθήσει να βρείτε τη σωστή δόση για σας. Θα εξαρτηθεί από το βάρος σας, το επίπεδο της φυσικής δραστηριότητας και τη δίαιτά σας.
Συμβατικές και σύγχρονες ινσουλίνες
Οι περισσότεροι άνθρωποι με μη ινσουλινοεξαρτώμενο διαβήτη τα καταφέρνουν με 1 ή 2 ενέσεις την ημέρα. Τα άτομα με ινσουλινοεξαρτώμενο διαβήτη συχνά χρειάζονται 4 ενέσεις το 24ωρο για να πετύχουν ικανοποιητικό γλυκαιμικό έλεγχο.
Τα συμβατικά σκευάσματα της ινσουλίνης είναι ταχείας δράσης, ενδιάμεσης δράσης και μίγματα αυτών των δυο.
Σύγχρονες ινσουλίνες υπάρχουν σε μορφή υπερταχείας και μακράς δράσης καθώς και ως σύγχρονα μείγματα. Εμφανίζουν σαφή πλεονεκτήματα έναντι των συμβατικών ινσουλινών.
Ο γιατρός σας θα σας βοηθήσει να βρείτε το σωστό τύπο και τη σωστή δόση για σας. Θα εξαρτηθεί από το βάρος σας, το επίπεδο της φυσικής δραστηριότητας και τη δίαιτά σας.
Προσωρινή Ινσουλινοθεραπεία
Αν αντιμετωπίζετε το διαβήτη με φάρμακα από του στόματος και χρειαστείτε χειρουργείο ή έχετε μια σοβαρή αδιαθεσία, θα πάρετε ινσουλίνη προσωρινά. Η μόνη πιθανή ανεπιθύμητη ενέργεια της ινσουλίνης είναι να πέσει πολύ χαμηλά το σάκχαρο. Στην περίπτωση αυτή πρέπει να φάτε αμέσως ζάχαρη ή να πιείτε ένα σακχαρούχο υγρό.
Γυναίκες που σχεδιάζουν μια εγκυμοσύνη πρέπει να αποφασίσουν με το γιατρό τους αν τα χάπια ή η ινσουλίνη είναι γι’ αυτές η καλύτερη θεραπεία.
Φάρμακα από του στόματος
Φάρμακα από το στόμα σε μορφή χαπιών χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση του μη ινσουλινοεξαρτώμενου διαβήτη όταν η δίαιτα και η άσκηση δεν πέτυχαν καλά αποτελέσματα σε μια λογική χρονική περίοδο. Τα χάπια περιέχουν ουσίες που αυξάνουν την παραγωγή ινσουλίνης από το πάγκρεας και/ή αυξάνουν την πρόσληψη γλυκόζης από τα κύτταρα του οργανισμού σας.
Τα φάρμακα από του στόματος δρουν μόνο σε άτομα που ακόμη παράγουν δικιά τους ινσου-λίνη. Αν ξεχάσετε να πάρετε ένα χάπι, το σάκχαρό σας θα ανεβεί πολύ ψηλά. Θα πρέπει να μετρήσετε το σάκχαρό σας και πιθανόν να συμπληρώσετε τα χάπια με λίγη ινσουλίνη. Μην διορθώνετε μια χαμένη δόση, διπλασιάζοντας την επόμενη. Αυτό μπορεί να προκαλέσει υ-περδοσολογία, που μπορεί να ρίξει το σάκχαρό σας πολύ χαμηλά. Τα συμπτώματα που προκύπτουν από αυτό είναι: ζαλάδα, ιδρώτας, τρόμος και πονοκέφαλος. Αν εμφανίσετε αυτά τα συμπτώματα θα πρέπει αμέσως να φάτε ή να πιείτε κάποια μορφή υδατάνθρακα ταχείας απορρόφησης, όπως ζάχαρη, μπισκότα ή χυμό φρούτων. Πιο σοβαρές περιπτώσεις που οδηγούν σε απώλεια αισθήσεων πρέπει να αντιμετωπισθούν με γλυκαγόνη ή ενδοφλέβια γλυκόζη.
Τα φάρμακα από του στόματος για το διαβήτη κατατάσσονται σε τρεις ομάδες με διαφορετικούς μηχανισμούς δράσης. Οι ομάδες είναι: εκκριταγωγά ινσουλίνης (διεγερτικά του β- κυττάρου), διγουανίδες και αναστολείς των α- γλυκοσιδασών. Αν χρειάζεται να πάρετε άλλα φάρμακα, πάντα να λέτε στο γιατρό ότι παίρνετε από του στόματος φάρμακα για το διαβήτη. Η δράση των αντιδιαβητικών φαρμάκων σας μπορεί να ενισχυθεί όταν συνδυάζονται με κάποια συγκεκριμένα φάρμακα. Χάπια από αυτές τις τρεις ομάδες μπορούν να χρησιμοποιηθούν ξεχωριστά, σε συνδυασμό μεταξύ τους ή, αν χρειάζεται, σε συνδυασμό με ινσουλίνη.
Διεγερτικά του β-κυττάρου
Τα φάρμακα αυτής της ομάδας χρησιμοποιούνται συνήθως σε άτομα άνω των 40 ετών που είναι υπέρβαρα ή ελαφρώς υπέρβαρα. Περιλαμβάνουν τις: σουλφονυλουρία, τολβουταμίδη, γλιβενκλαμίδη, γλικλαζίδη, γλιμεπιρίδη, γλιπιζίδη, α- μεγλιτινίδη και ρεπαγλινίδη. Αυτές οι ουσίες διεγείρουν τα β - κύτταρα στο πάγκρεας να αυξήσουν την έκκριση ινσουλίνης. Αυξάνουν επίσης την ευαισθησία των κυττάρων στην ινσουλίνη. Η δράση τους διαρκεί από 4 έως 24 ώρες.
Η θεραπεία αρχίζει προσεκτικά διότι η ευαισθησία του καθενός στα φάρμακα διαφέρει. Η δόση μπορεί να αυξάνεται κάθε 3-7 ημέρες (ή λιγότερο συχνά με ταυτόχρονη θεραπεία με δίαιτα) μέχρι να βρεθεί η κατάλληλη δόση. Αν η νεφρική λειτουργία είναι διαταραγμένη, η δόση μπορεί να μειωθεί. Αν η ηπατική λειτουργία είναι διαταραγμένη, ή μετά από μεγάλες περιόδους νηστείας, τα φάρμακα αυτά πρέπει να χρησιμοποιούνται με προσοχή. Η ρεπαγλινίδη πρέπει να λαμβάνεται πριν από κάθε κύριο γεύμα. Αν ένα γεύμα χαθεί, μην παίρνετε το φάρμακο.
Ανεπιθύμητες ενέργειες των διεγερτικών του β-κυττάρου
Η πιο κοινή ανεπιθύμητη ενέργεια των διεγερτικών του β-κυττάρου είναι το χαμηλό σάκχαρο. Αυτό είναι πιο πιθανό να συμβεί αν παραλείψετε ένα γεύμα, φάτε πολύ λίγο, ασκηθείτε περισσότερο από ότι συνήθως ή πιείτε αλκοόλ. Άλλες ανεπιθύμητες ενέργειες είναι σπάνιες.
Διγουανίδες
Αυτή η ομάδα φαρμάκων χρησιμοποιείται σε υπέρβαρα άτομα κάτω των 70 ετών με μη ινσουλινοεξαρτώμενο σακχαρώδη διαβήτη. Μια από τις διγουανίδες είναι η μετφορμίνη που αυξάνει την ευαισθησία των κυττάρων στην ινσουλίνη. Η μετφορμίνη έχει και μια δράση κατασταλτική της όρεξης και μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια βάρους. Η δράση της μετφορμίνης αρχίζει μέσα σε λίγες ώρες και κρατάει έως και 24 ώρες. Τα χάπια λαμβάνονται με τα γεύματα. Η αρχική δόση θα πρέπει να είναι αρκετά μικρή για να αποφευχθούν ανεπιθύμητες ενέργειες όπως ναυτία, απώλεια της όρεξης, διάρροια, εμετός και μια μεταλλική γεύση στο στόμα. Αντίθετα με τους άλλους τύπους χαπιών, οι διγουανίδες ποτέ δεν προκαλούν υπογλυκαιμία. Δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται από άτομα που έχουν καρδιακή, πνευμονική, ηπατική ή νεφρική νόσο ή από αλκοολικούς. Τα άτομα αυτά μπορούν να εμφανίσουν γαλακτική οξέωση που θα απειλήσει σοβαρά τη ζωή τους.
Αναστολείς των γλυκοσιδασών
Τα χάπια αυτά περιέχουν ακαρβόζη που καθυστερεί την αποικοδόμηση των υδατανθράκων στο έντερο και γι’ αυτό εμποδίζει την αύξηση του σακχάρου μετά τα γεύματα. Η ακαρβόζη βοηθάει στην διατήρηση μιας καλής HbA1c.