Ρεζιστίνη: άλλο ένα κομμάτι στο puzzle για το Σακχαρώδη Διαβήτη;

Eπιστήμονες του Πανεπιστημίου της Πεννσυλβάνια (Φιλαδέλφεια) ελπίζουν ότι η νέα τους ανακάλυψη – μία ορμόνη με το όνομα ρεζιστίνη - θα αποτελέσει καινούργιο θεραπευτικό στόχο για το Διαβήτη τύπου 2. Τι σημαίνει η έρευνά τους για τον ολοένα και αυξανόμενο πληθυσμό που θα αναπτύξει Σακχαρώδη Διαβήτη;

Ασθενείς με ΣΔ τύπου 2 γνωρίζουν καλά ότι ο έλεγχος του σωματικού τους βάρους αποτελεί απαραίτητο θεραπευτικό στόχο. Όσο μεγαλύτερο είναι το ποσοστό λιπώδους ιστού σε ένα σώμα τόσο δυσκολότερος καθίσταται ο γλυκαιμικός έλεγχος. Ο συνδετικός κρίκος όμως ανάμεσα σ’ αυτά τα δύο (λίπος - γλυκαιμικός έλεγχος) παραμένει ένα puzzle ακόμα και για τους επιστήμονες που ειδικεύονται στην έρευνα του διαβήτη. Μία πρόσφατη έρευνα που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nature πιθανώς να προσθέσει άλλο ένα κομμάτι σ’αυτό το puzzle.

Είναι γνωστό πως στον Διαβήτη τύπου 2, τα κύτταρα του σώματος αδυνατούν να χρησιμοποιήσουν την ινσουλίνη αποτελεσματικά ακόμα κι όταν τα επίπεδά της στη κυκλοφορία του αίματος είναι αρκετά υψηλά. Η κατάσταση αυτή αποτελεί την λεγόμενη ινσουλινοαντοχή. Όταν τα κύτταρα «πάσχουν» από ινσουλινοαντοχή, δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν την γλυκόζη που κυκλοφορεί στο αίμα με αποτέλεσμα τα επίπεδα της γλυκόζης του αίματος να ανεβαίνουν. Η περίσσεια του σωματικού λίπους φαίνεται πως προάγει αυτήν ακριβώς την ινσουλινοαντοχή. Πώς όμως;

Επιστήμονες από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Πεννσυλβάνια σκέφτηκαν πως ίσως τα ίδια τα λιπώδη κύτταρα παράγουν κάποια ουσία που παρεμποδίζει την δράση της ινσουλίνης. Για να το ερευνήσουν στράφηκαν σε μια ομάδα αντιδιαβητικών φαρμάκων, τις θειαζολιδινδιόνες (TZD’s). Οι Θειαζολιδινδιόνες ελαττώνουν την ινσουλινοαντίσταση κάνοντας τα κύτταρα πιο ευαίσθητα στην ινσουλίνη.

Μελετώντας ποντίκια στα οποία χορηγήθηκε κάποια TZD, οι ερευνητές ανακάλυψαν μια άγνωστη μέχρι τότε ορμόνη που η παραγωγή της και η ρύθμιση αυτής γίνεται από τα λιπώδη κύτταρα. Επειδή η νέα αυτή ορμόνη φάνηκε να προάγει την ινσουλινοαντίσταση, οι ερευνητές την ονόμασαν ρεζιστίνη.

Μελέτησαν πρώτα τα φυσιολογικά ποντίκια. Είδαν λοιπόν ότι ρεζιστίνη κυκλοφορεί φυσιολογικά στο αίμα των ποντικιών. Τα επίπεδά της μειώνονται στο αίμα μετά από μια περίοδο νηστείας αλλά αυξάνονται μόλις χορηγηθεί τροφή στο πειραματόζωο. Οι ερευνητές επίσης παρατήρησαν ότι μόλις χορηγηθεί TZD στο ζώο το ποσό της ρεζιστίνης στο αίμα μειώνεται.
Στη συνέχεια, οι ερευνητές άρχισαν να ταΐζουν μερικά ποντίκια με τροφή πολύ πλούσια σε λίπος. Καθώς αυτά τα ποντίκια άρχισαν να συσσωρεύουν λίπος και να γίνονται παχύσαρκα, τα επίπεδα της ρεζιστίνης στο αίμα αυξήθηκαν. Τα κύτταρά τους απέκτησαν ινσουλινοαντοχή προκαλώντας αύξηση των επιπέδων γλυκόζης. Ήταν η ρεζιστίνη που προκάλεσε την ινσουλινοαντίσταση; Για να το εξακριβώσουν οι ερευνητές χορήγησαν σε κάποια από τα ποντίκια με ινσουλινοαντίσταση ειδικά φάρμακα που απομάκρυναν την ρεζιστίνη, χωρίς να γίνει καμία αλλαγή στο σωματικό τους βάρος ή στην διατροφή.

Παρατήρησαν λοιπόν ότι καθώς τα επίπεδα της ρεζιστίνης μειώνονταν, τα επίπεδα γλυκόζης του αίματος ελαττώνονταν επίσης. Αντιθέτως στα ποντίκια που δεν έλαβαν την κατάλληλη αγωγή για την απομάκρυνση της ρεζιστίνης, η γλυκόζη του αίματος παρέμενε υψηλή. Αυτό σήμαινε ότι απομακρύνοντας ένα ποσό ρεζιστίνης από την κυκλοφορία, τα κύτταρα γίνονταν πιο ευαίσθητα στην ινσουλίνη και πιο ικανά να χρησιμοποιήσουν την γλυκόζη του αίματος.

Τι σημαίνουν αυτές οι μελέτες για τον άνθρωπο με ΣΔ τύπου 2; Οι ερευνητές δεν γνωρίζουν ακόμα. Υπάρχουν πολλά ερωτήματα που πρέπει να απαντηθούν σχετικά με την ρεζιστίνη. Πώς ακριβώς δρα; Ποιος είναι ο στόχος της; Πώς επηρεάζει τα διάφορα είδη κυττάρων;

Υπάρχουν ακόμα πολλά που πρέπει να μάθουμε για την ρεζιστίνη. Όμως με κάθε ένα καινούργιο κομμάτι που συμπληρώνει το puzzle νέες δυνατότητες εμφανίζονται. Περαιτέρω έρευνες μπορεί κάποια μέρα να αναδείξουν την ρεζιστίνη σε ένα νέο ελπιδοφόρο στόχο στη θεραπεία του ΣΔ τύπου 2. Στο μεταξύ οι επιστήμονες θα συνεχίσουν την προσπάθειά τους να κατανοήσουν πώς αυτή η συναρπαστική ανακάλυψη θα βοηθήσει τους ανθρώπους με ΣΔ τύπου 2.

Βιβλιογραφία:
Steppan CM et al. The hormone resistin links obesity to diabetes. Nature 2001; 409: 307-12.
Flier JS. Diabetes: The missing link with obesity? Nature 2001; 409: 292-3